GABINET PSYCHOLOGICZNY - Emilia Górczyk

tel. 664 765 190

EMOCJE W ŻYCIU DZIECKA

Serce, Przewód, Zawieszone, Miłość

Emocje to „świat” dość skomplikowany. Dorosły człowiek ma rozeznanie, jakie sygnały zwiastują „emocjonalną burzę” a jakie przynoszą ulgę. Wiemy, jak reagujemy
w różnych sytuacjach, czego możemy się sami po sobie spodziewać.

Nasze maluchy dopiero nabywają umiejętność poruszania się w tym świecie. Nie mogą więc od razu być specjalistami od tego „co zrobić, gdy kolega uderzył?”, „jak zareagować gdy koleżanka przezwała?”, „jak sobie poradzić z tym, gdy brat wziął ulubioną zabawkę?”. Jednym słowem dzieci uczą się radzenia sobie z doświadczanymi uczuciami
(które z wiekiem są coraz bogatsze) a my towarzyszymy im w tej drodze.
Warto więc wiedzieć jaki mamy w tym udział.

Serce, Czerwony, Emocjonalna

W życiu dziecka emocje odgrywają szczególną rolę. Wyznaczają kierunek jego rozwoju i są podstawą do zaistnienia w świecie społecznym. Dziecko na kolejnych etapach rozwoju odkrywa czym są emocje, zaczyna je nazywać
i uczy się je okazywać. W okazywaniu uczuć dziecko jest spontaniczne i ekspresyjne.
Z czasem dzieci naśladują sposób wyrażania emocji obserwowany u rodziców oraz innych znaczących osób. Stopniowo uczą się kontrolować swoje emocje i dostosowują sposób ich uzewnętrzniania do zwyczajów panujących w otoczeniu.

Jeśli wymagamy od dziecka, by radziło sobie z trudnymi emocjami, sami powinniśmy posiąść tę umiejętność. Ważne jest abyśmy pamiętali, że podstawą pracy z dzieckiem jest ufność. Dzieci uczą się dzięki przykładowi, przyjmują wzorce od dorosłych.

Uczucia odpowiadają za to, jakie staje się nasze dziecko. Może ono być nieśmiałe
lub odważne, buntownicze lub zawsze chętne do współpracy, lękliwe lub mocno wierzące
w swoje umiejętności.

Co więc możemy zrobić, by nasz maluch zachowywał się w ten korzystniejszy sposób?  Czyli tak, jakby zawsze znajdował „czterolistną koniczynkę”?  

Czterolistna Koniczyna, Szczęście, Baby

PRZYJAZNE PODEJŚCIE DO DZIECKA I UMIEJĘTNOŚĆ SŁUCHANIA

Ponieważ małe dziecko nie wyrazi wprost swoich uczuć, potrzebuje zrozumienia zachowania i odnalezienia „drugiego dna” komunikatu. Warto nauczyć się otwartej postawy względem dziecka, akceptować jego przeżycia i nie ukrywać własnych emocji.
Ważne jest dążenie do wyuczenia dziecka rozpoznawania swoich uczuć i kierowania swoim zachowaniem. Mówmy więc dziecku co czujemy, nazywajmy te uczucia, które obserwujemy u niego, akceptujemy (czyli dawajmy zgodę na to, że tak właśnie może odczuwać) oraz pokazujmy swoim zachowaniem i przykładem jak wyraża się takie emocje.

Na podstawie wrodzonych emocji podstawowych, takich jak radość, gniew tworzą się emocje bardziej złożone. Emocje przyjemne do odczuwania (np. zadowolenie, radość)
aktywnie kształtują rozwój dziecka. Wyzwalają w dziecku wiele korzystnych zachowań oraz pozytywne nastawienie do innych. Emocje nieprzyjemne do odczuwania (np. złość, zazdrość, smutek) również są bardzo ważne, ale nie powinny dominować w rozwoju dziecka. Jak w przypadku każdego zdrowego człowieka, mogą, bowiem przyczynić się do zakłóceń rozwoju.

RÓWNOWAGA MIĘDZY EMOCJAMI PRZYJEMNYMI I NIEPRZYJEMNYMI 

Dla Dzieci, Park, Plac Zabaw Dla Dzieci

Z wiekiem stają przed dzieckiem coraz trudniejsze zdania społeczne: zwiększające się wymagania opiekunów, coraz bardziej skomplikowane relacje z rówieśnikami. Zadaniem dorosłych jest więc wyuczenie dziecka radzenia sobie z tymi skomplikowanymi sytuacjami.

Jeśli przyjmiemy postawę usuwania z drogi dziecka wszelkich sytuacji mogących doprowadzić do przykrych przeżyć, spowoduje to w nim skupienie miłości na sobie samym. Rodzi to brak umiejętności odczuwania emocji wraz z innymi oraz radzenia sobie z porażkami. Nadmiar emocji nieprzyjemnych również utrudnia dziecku przystosowanie się społeczne. Dziecko może odbierać otaczający świat jako zagrażający jego poczuciu bezpieczeństwa. Staje się nieśmiałe, bojaźliwe, przejawia tendencję do niskiej samooceny.

CO SPRZYJA PRAWIDŁOWEMU ROZWOJOWI EMOCJONALNEMU DZIECKA

  • Akceptujmy uczucia dzieci. Akceptacja uczuć dziecka to inaczej nie zaprzeczanie temu co może ono odczuwać w danej chwili. Możemy wyrażać to słowami: „Widzę, że jesteś smutny, to musiało być przykre…”, „Mmm rozumiem możesz czuć złość, to było trudne…” itp. Zaprzeczeniem uczuć dziecka mogą być komunikaty: „Nie bądź smutny, to przecież nie koniec świata…”, „Dlaczego jesteś zły, przecież to głupstwo…” itd. Słuchajmy bardzo uważnie, co dzieci chcą nam przekazać. Nasze przyzwolenie na odczuwanie emocji nauczy dziecko, że nie trzeba ich skrywać a wtedy komunikacja z własnym dzieckiem stanie się jasna i klarowna.
  • Rozmawiajmy z dziećmi o uczuciach. Rozmowa o tym, co czujemy jest trudna nawet dla dorosłych. Jeśli dziecko od najmłodszych lat będzie miało okazję nazywania, tego co czuje będzie otwarte na rozwiązywanie różnych trudnych sytuacji. Zadawajmy maluchom pytania: „Co czujesz?”, „Jak sądzisz, co czuje druga osoba?”. Mówmy też o swojej radości, złości, smutku. Lepiej powiedzieć: „jestem smutna/y”, „jest mi przykro”, zamiast: „nic się nie stało”, „to nieważne” itd. Skrywanie uczuć przez rodzica może skutkować przekonaniem dziecka, że niektórych uczuć nie wolno okazywać.
  • Pamiętajmy co jest normą w rozwoju dziecka. W związku z niedojrzałością układu nerwowego przeżycia dziecka są krótkotrwałe, gwałtownie powstają i nagle się kończą. Mają charakter przejściowy. Dziecko przechodzi bardzo łatwo z jednego nastroju w drugi, diametralnie od niego różny. Emocje dziecka przejawiają się w sposób bardzo ekspresyjny. Dąsanie się, napady złości, wymuszanie, nieumiejętność podporządkowywania się poleceniom, to naturalny etap w rozwoju dziecka. Cierpliwa reakcja na takie zachowanie dziecka nie jest łatwym zadaniem dla dorosłego. Jednak nie pozostaje nam nic innego jak wykazać się dojrzałością i wskazać akceptowalne formy wyrażania uczuć odczuwanych przez dziecko.  
  • Uczmy słuchania. Swoją postawą pokazujmy dziecku, co znaczy aktywne słuchanie. Gdy dziecko do nas mówi skupiajmy się na nim, podtrzymujmy kontakt wzrokowy, dopytujmy, wysłuchajmy. Pozwólmy dziecku opowiedzieć swoją wersję zdarzeń. Unikajmy moralizowania, dawania rad, szukania szybkich rozwiązań problemu. Aktywne słuchanie wspomagajmy zachęceniem dziecka do samodzielnego rozwiązania problemu. Pomysły dziecka często są proste i bardzo skuteczne.
  • Pokazujmy dziecku konsekwencje, jakie wynikają z jego zachowań.
    Gdy wprowadzamy konsekwencje uczymy dzieci dokonywania właściwych wyborów. Dziecko samo zaczyna przewidywać co się wydarzy, gdy np. złamie zakaz rodzica. Konsekwencje pomagają dziecku w poradzeniu sobie z emocjami związanymi z daną sytuacją. Jeśli zaś maluch spotyka się z karą, uczy się, że to dorośli kontrolują sytuację i podejmują decyzje. Emocje, których wtedy doświadcza są gwałtowne i wyłącznie silnie  „negatywne”.

Emilia Górczyk

Zadzwoń i umów się na wizytę

664 765 190

lub
skorzystaj z formularza na stronie